Sách tham khảo: Các cơ chế pháp lý kiểm soát quyền lực nhà nước trên thế giới và ở Việt Nam
Ngày cập nhật: 27-12-2021Đặng Minh Tuấn - Vũ Công Giao - Đoàn Đức Lương - Lê Thị Nga
(Đồng Chủ biên) - (Năm 2020)
Kiểm soát quyền lực nhà nước là nội dung cốt lõi của tất cả các hiến pháp dân chủ và tiến bộ. Quyền lực nhà nước phải được kiểm soát để ngăn chặn khả năng lạm quyền, tham nhũng của bộ máy nhà nước, bảo vệ các quyền và tự do của công dân, bảo vệ tính tối cao của hiến pháp. HIến pháp năm 2013 lần đầu tiên khẳng định "kiểm soát" là một nguyên tắc cơ bản trong tổ chức quyền lực nhà nước ở Việt Nam : "Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp" (khoản 3 Điều 2). Quy định mới này cụ thể hóa bước phát triển tư duy về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã bổ sung yếu tố "kiểm soát" quyền lực để cùng với hai yếu tố "phân công", "phối hợp " tạo thành nguyên tắc tổ chức thực hiện quyền lực nhà nước.
Kiểm soát quyền lực nhà nước là vấn đề lần đầu tiên được quy định trong Hiến pháp của nước ta, do vậy, nhu cầu cấp bách đặt ra là cần nghiên cứu làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn trên thế giới và ở nước ta đề từ đó xây dựng mô hình, phương thức kiểm soát quyền lực phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, vào tháng 11/2018, Khoa Luật (Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường Đại học Luật Hà nội, Đại học Huế và Đại học Champasack của nước Công hòa Dân chủ Nhân dân Lào đã đồng tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề: "Các cơ chế pháp lý kiểm soát quyền lực nhà nước trên thế giới và ở Việt Nam"
